Hoe kunnen we nieuwe huizen bouwen als we niet genoeg water hebben?

Nederland heeft een serieus woningprobleem. Om dit op te lossen, heeft de Nederlandse overheid plannen om de komende 900.000 jaar 10 nieuwe woningen te bouwen. Veel van deze woningen komen in het westen van het land, de zogenaamde Randstad. Maar hoe kunnen we de bevolking van een toch al dichtbevolkt gebied veilig laten groeien, als er niet genoeg zoetwatervoorziening is?

'Misschien is watertekort wel het meest fundamentele probleem van onze toekomst', zegt directeur Wim Drossaert van Dunea, het bedrijf dat drinkwater produceert voor de regio's Den Haag, Leiden, Zoetermeer en Bollenstreek.

'Omdat er steeds meer mensen in deze regio komen wonen, moeten we steeds meer water produceren,' zegt hij. 'Tegelijkertijd hebben we te maken met klimaatverandering, waardoor je langere periodes van droogte hebt. Die twee ontwikkelingen zijn steeds moeilijker te combineren. Wat ik nu zeg, kan dus prima worden opgevat als een noodkreet.'

Dunea produceert vanuit de duinen rondom Scheveningen 85 miljard liter drinkwater voor ongeveer 1.3 miljoen mensen. Vanwege de bevolkingsgroei die het CBS voorspelt, moet het bedrijf in 1.5 2030 miljoen mensen van water voorzien, wat neerkomt op 10 miljard liter extra water. 'Die groei kunnen we nu niet opvangen', zegt Drossaert. 'Er blijft vast nog steeds water uit de kraan komen, dat regelen we wel. Maar als er niet snel iets verandert, moeten we het water in de toekomst anders verdelen. Dat betekent heel simpel: minder druk. Dus geen harde straal meer uit je kraan, maar een zachte.'

De regio Den Haag verbruikt vooral water uit de Maas en het Lekwater, twee rivieren waarvan de waterstanden dalen en die tegelijkertijd steeds meer vervuild raken. Daarom liet Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland, vorige maand weten dat het zonder aanvullende maatregelen onmogelijk is om te garanderen dat er op tijd voldoende drinkwater beschikbaar is voor de ruim 900 duizend nieuwe woningen die de overheid wil bouwen. Naast Dunea (Zuid-Holland) is de situatie bijzonder nijpend bij Waterbedrijf Groningen, Vitens (Twente en delen van Utrecht) en Brabant Water (Noord-Brabant).

Om deze maatregelen voor te zijn, worden bij Dunea pilots uitgevoerd met het filteren van brak grondwater, wordt nagedacht over het zuiveren van drinkwater uit het Valkenburgse Meer en worden op meerdere plekken in de regio nieuwe bronnen gezocht. 'We moeten nieuwe waterbronnen aanleggen. Alleen, eerlijk is eerlijk: dat is nu heel, heel moeilijk.'

Dat komt omdat alle genoemde alternatieven nadelen hebben, zegt Drossaert. Zo kost de brakwateroplossing door het gebruik van een speciale membraantechnologie veel energie, met alle gevolgen van dien voor de waterrekening van de consument. En bij het zoeken naar nieuwe bronnen in de duinen rond Scheveningen vormen natuurvergunningen een ander probleem. Elk uitbreidingsproject vraagt ​​immers om nieuwe pompen, leidingen en infiltratievijvers, ten koste van bijvoorbeeld de leefomgeving van broedende vogels of een door ontwikkelaars gewenst nieuwbouwproject. Zelfs in de stukken die er nog zijn, zit Nederland inmiddels aardig vol.

'Tot nu toe was het algemene idee: we leven in een nat land, dus er komt gewoon water uit de kraan,' zegt Drossaert. 'Water is met andere woorden

niet vaak gezien als het meest urgente probleem. Maar de waarheid is: we zitten al in onze reserves. Daarom irriteert het ons soms dat we nooit door een wethouder worden gebeld als er plannen zijn voor wéér een nieuwe woonwijk. Soms lijkt het alsof er eerst iets ergs moet gebeuren voordat we in Nederlandecht actie willen ondernemen.'

Bovenstaande citaten zijn een letterlijke vertaling van het artikel 'Plannen zat in Den Haag voor bouwprojecten. Maar is er ook genoeg drinkwater?', geschreven door Jarl van der Ploeg voor De Volkskrant, gepubliceerd op 3 november 2022. Alle auteursrechten liggen bij Jarl van der Ploeg en De Volkskrant.